Hava aracı kullanmış, kullanılmasına katkı sağlamış, havacılığın gelişmesine önemli katkıları olan, öncü olmuş, konu ile ilgili farkındalığı artırmış, ilk veya öncü olan kadınlara ilişkin ulusal ve uluslararası bilinirliği sağlamak amacıyla komisyon tarafından bir sicil tutulma kararı alınmıştı ve bu sicile ‘İlk Havacı Kadın Sicili’ adı verildi. 15 Ekim 2019 tarihinde bu kapsamda müthiş bir üstada, Sayın Prof. Dr. Yurdanur Tulunay’a ‘İlk Havacı Kadın Sicili Sertifikası’, SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) Genel Müdürü Bahri Sakin tarafından takdim edildi.
YURDANUR TULUNAY KİMDİR?
11 Aralık 1940’ta İstanbul’da doğdu. Yurdanur Tulunay; Ankara Üniversitesi Fizik Bölümü’nde lisans, ABD’nin Fordham Üniversitesi Nükleer Fizik Anabilim Dalı’nda yüksek lisans ve İngiltere’nin Birmingham Üniversitesinde uzay araştırmaları alanında doktora eğitimi aldı. ABD’de Berkeley Üniversitesinde misafir hoca olarak görev yapan Tulunay, ODTÜ, Fordham ve Selçuk üniversitelerinde eğitim, öğretim ve araştırma çalışmaları yürüttü. Son yıllarda iletişim ve uzay havası; uydu yörünge dinamiği konularında doğrusal olmayan modelleme çalışmalarına veri tabanlı modellerle evrensel bilime katkıda bulundu.
Dr. Tulunay, İTÜ’de (1974-76); (1983-90) arasında öğretim üyeliği, dekan yardımcılığı, bölüm başkanlığı, fakülte senatörlüğü, anabilim dalı başkanlığı ve çeşitli yönetimsel kurul ve komisyon üyelikleri yaptı. İTÜ UUBF Uzay Bilimleri ve Teknolojisi Bölümü’nü 1986 yılında Bölüm Başkanı olarak yaşama geçirdi. Ayrıca, İTÜ’de 1997-2005 yılları arasında Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi’nin (UUBF) Dekanı olarak fakülte için saptadığı hedeflerin bir bölümü olan ‘ABET eşdeğerlik’ belgesini de fakülteye kazandırdı.
TÜRKİYE’YE KATKILARI NELERDİR?
1973 yılından beri Yer’e Yakın Uzay Bilimi ve Teknolojisi (Aerospace) dalını Türkiye’de tanıtmış, bu alanda eğitim öğretim başlatmış, araştırma olanakları yaratmış, insan yetiştirilmesi ve uluslararası bilimsel ve teknolojik ortamda Türkiye’nin üst düzeyde temsil edilmesini kendisine ülkü ve görev edinmiştir. Son yıllarda, Yer’e Yakın Uzay Fiziği ve Teknolojisi’ne ilişkin çalışmalarını özellikle iletişim ortamları ve uzay havası çerçevesinde sürdürmektedir.
Japonya’da Uzay ve Havacılık Enstitüsünde misafir doçentlik, İTÜ ve ODTÜ’de profesörlük yapan ve alanında duayen isimlerden kabul edilen Tulunay, İTÜ Uzay Mühendisliği Bölümünün kurucuları arasında yer aldı. 1996 yılında Dr. Tulunay, ODTÜ Mustafa Parlar Bilim Ödülü'ne layık görülmüştür. 1994, 1999, 2003 yıllarında ODTÜ ve İTÜ tarafından TÜBİTAK Bilim Ödülü'ne aday gösterildi.
2019 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla yayımlanan atama kararına göre, Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Serdar Hüseyin Yıldırım oldu. Prof. Dr. Yurdanur Tulunay, Prof. Dr. Sacit Özdemir, Doç. Dr. Lokman Kuzu, Dr. Ahmed Halid Akgiray, Cenk Şen ve Murat İkinci ise yönetim kurulu üyesi olarak atandı.
PROF. DR. TULUNAY’IN ÇOCUKLAR İÇİN GELİŞTİRDİĞİ ÖNEMLİ PROJESİ
’’I Love My Sun (Güneşimi Seviyorum)’’ ismini verdiği bu çalışma yeni nesil Uzay-Dünya bilim adamları ve kâşiflerine ilham vermek; güneş sistemimizin bilgisini ve heyecan verici keşif sürecini dünya insanlarına yaymak amacıyla yürütülen bir sosyal yardım ve eğitim programıdır. Bu projenin birincil hedefi; Uzay ve Yer Bilimlerinin güzelliğini, uygunluğunu ve önemini dünyaya göstermekti.
NEDEN ÇOCUKLAR?
Yarının bayrak taşıyıcıları olan çocuklarımızın, Güneş ve Dünya arasındaki dinamik ilişkinin farkına varmaları önemlidir. Güneş en yakın yıldızımızdır ve Dünya'da bildiğimiz şekliyle bize yaşam sağlar. Bilim insanları tarafından ayrıntılı olarak incelenir, böylece Dünya'da ve uzay havası olarak bilinen Yakın Dünya Uzayında (yerküre ile güneş arasındaki 150 milyon kilometrelik mesafede) karşılaşılan değişken hava durumundaki rolünü daha iyi kavramamıza yardımcı olur. Güneşin kendisi de, küresel resmin bir parçası olduğundan çocuklara farkındalık yaratmak için yenilikçi bir araç olarak kullanılabilir.
‘’ODTÜ’’DEN ‘’ULUSAL ETKİNLİKLER’’E YOLCULUK
Proje çatısı altında “Güneşimi Seviyorum” konsepti Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nden Yurdanur Tulunay tarafından Ankara, Türkiye'de yaratılmış ve başlatılmıştır. İlki Güneşimi Seviyorum Etkinliği 2007 yılında gerçekleştirilmiş ve 2008 yılında Türkiye'de SWEETS'in ulusal etkinlikleri olarak tekrarlanmıştır.
NEDİR SWEETS?
SWEETS (Space Weather and Europe, an Educational Tool with the Sun - Uzay Havası ve Avrupa, Güneş ile İlgili Bir Eğitim Aracı) halka açık bir sosyal yardım faaliyetidir ve IHY' nin (International Heliophsical Year (Uluslararası Güneş Yılı) bazı faaliyetlerini kapsamaktadır.
I LOVE MY SUN'I EŞSİZ KILAN NEDİR?
Güneşimi Seviyorum etkinliği, profesyonel olmayan kişilere oldukça kısa bir sürede keyifli ve rahatlatıcı bir şekilde bilgi sahibi olma fırsatı sunar.
GÜNEŞİMİ SEVİYORUM EYLEMİNİN HEDEF GRUPLARI VE AMAÇLARI NELERDİR?
Projenin hedef kitlesi şunlardır; 7-11 yaş arası çocuklar; otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar; kıdemli insanlar…
Güneşimi Seviyorum konsepti, "toplumu korumak için uzay havasını anlamak " konusunda farkındalık yaratır. Çoğunlukla diğer medya araçlarında yer alan popüler bilim kurgu kültürü dışında, her sınıf ve okuldaki (6-10 yaş) çocukları gerçek Güneş ve Yakın Dünya Uzay ortamı hakkında bilinçlendirmeyi amaçlar.
GÜNEŞİMİ SEVİYORUM ETKİNLİĞİ NASIL GERÇEKLEŞİYOR?
Temel amaç, çeşitli geçmişlerden {herhangi bir sınıf türünden (otistik ve/veya spastik spektrumlu çocukları kapsayan vb.) ve okullardan gelen çocukların Güneş, Güneş – Dünya ilişkilerini nasıl algıladıkları sorusunu sormaktır.
Kısaca öğretici niteliğinde bir giriş hikâyesi öncesi ve sonrası çocuklardan Güneş ve/veya Güneş – Dünya ilişkisini çizerek kendilerini ifade etmeleri istenmektedir. Ders içeriği bu ilişkiler gibi doğa olaylarına ilgi uyandıracak şekilde ve düzeyde hazırlanmıştır. Öğretici, çocukları soru sormaya teşvik eden ve etkileşimli olarak devam eden eğitim sürecidir.
* Son zamanlarda Güneşimi Seviyorum Eylemi yaşlıları da kapsayacak şekilde genişletildi.
LOGO NE ANLAMA GELİYOR?
Logo iki boyuttan oluşmaktadır. Ana resim, Uluslararası Heliofizik Yılı logosudur.
Ana görüntünün üzerine bindirilmiş ikinci görüntü, MÖ 3. binyılın son çeyreğine tarihlenen ve Orta Anadolu'daki Alacahöyük'te bulunan ve Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilenen ikiz idollerdir.
Kendisini tanımaktan büyük onur duyduğumuzu ve buna imkân sağlayan Sayın Dr. Tulunay’a müteşekkir olduğumuzu bildirmek isteriz. Kendi değerlerimize olan farkındalığımızın artması temennisiyle. Hoşça kalın…
